پایگاه خبری همه نیوز

فرهنگ و هنر

منتشر شده در تاریخ یکشنبه 21 شهریور 1400 ساعت 8:15

بد من همیشه جذاب/ نگاهی به کارنامه سیاوش طهمورث

پیش از «زخم کاری»، بیش از سی سال پیش، سیاوش طهمورث در «اجاره نشین‌ها» درخشیده بود

بازی‌اش، مثل خود فیلم در دیدارهای مکرر، هنوز تازه است. میان انبوهی بازیگر درخشان فیلم باطراوتِ داریوش مهرجویی و در کنار گوهری به نام عزت‌الله انتظامی و در یک نقش مکمل چند سکانسی، سیاوش طهمورث به چشم می‌آید. در فصلی که غلام (طهمورث) و دار و دسته‌اش در دفتر املاک با باقری (منوچهر حامدی) و نوچه‌هایش درگیر می‌شوند، طهمورث یک حرفه‌ای تمام عیار است و این سکانس را از آن خود کرده است. با یک بازی برونگرایانه در نقش دلال هوچیِ منفعت طلب. صحنه‌گردانی و معرکه گیری‌اش، هنوز تماشایی است. شاید «اجاره نشین‌ها» و محبوبیتش باعث شد که طهمورث در همه سال‌های پس از آن، نقش‌هایی منفی و شبیه به غلام بازی کند. اگرچه که بسیاری از آنها به جذابیت و عمق آن شخصیت تازه به دوران رسیده و دلال صفت نبودند. صورت استخوانی، نگاه نافذ و صدای مردانه و خش دار طهمورث، او را مناسب نقش‌های پیچیده می‌کند. نقش حاج عمو در «زخم کاری» (محمدحسین مهدویان)، برای طهمورث که بارها و بارها نقش‌هایی معمولی‌تر را به یادماندنی بازی کرده، یک اتفاق نیست اما این جا هم و فقط در دو قسمت و در میان بازیگران جوان‌تر و نقش‌های مهمتر سریال، دیده می‌شود. حاج عمو که بزرگ خانواده‌ای متمول و بانفوذ است، یک پدرخوانده ایرانی است. در پایان دهه 90 و در دورانی که جوانترهای خانواده، برای کسب قدرت و ثروت، به روی هم و به صورت بزرگترها تیغ می‌کشند، باید شان و جایگاه خود را حفظ کند. طهمورث، این جا نه به سبک اغلب سریال‌هایی که بازی کرده، که با طمانینه و آرامش به این شخصیت جان داده است. بازی‌اش نمایشی نیست، اما به چشم می‌آید. اتکایش به چشم‌هاست که معلوم نیست درست می‌گویند یا دروغ؟ که وقتی از مالک (جواد عزتی) ستایش می‌کند، صادق است یا به دنبال طعمه تازه می‌گردد؟ یک بزرگتر حرفه‌ای که روی بقیه نفوذ دارد و می‌داند چطور همه را به پذیرش و سکوت وا دارد.

طهمورث در 74 سالگی و با «زخم کاری» نشان می‌دهد که بازیگر شش دانگی است و ثابت می‌کند سریال‌های تلویزیونی چه بلایی سر بازیگرها می‌آورند و چه میزان توانایی و مهارت آنها در نقش‌آفرینی را تخریب می‌کنند. «زخم کاری» در کنار نقش منفی که او در «زیر تیغ» (محمدرضا هنرمند) بازی کرد یا نقشی که در «نابرده رنج» (علیرضا بذرافشان) تجربه کرد، در یاد خواهد ماند. و بیش از همه آنها، نقش کوتاهش در سریال «در پناه تو» (حمید لبخنده) در نقش یک استاد دانشگاه که از آن نقش‌های مکملی است که با پرسونای بازیگری طهمورث تفاوت دارد، اما با اقتدار و بدون غلو و جلوه‌گری، بازی شده و تاثیرگذار است. طهمورث در دهه هفتاد و هشتاد بازیگر پرکاری در تلویزیون بود و معمولا در قالب شخصیت‌های منفی و طماع، ظاهر می‌شد. نقش‌هایی کپی شده از هم که اگر طهمورث تلاش نمی‌کرد، دیده نمی‌شدند. در میان نقش‌های کارنامه او یک نقش کمتر دیده شده و مهجور هم وجود دارد، نقشی که در فیلم «مسافر ری» (داود میرباقری) بازی کرد. او که معمولا نقش مردان شهری را بازی می‌کند در «مسافر ری» نقش مردی کرد را بازی کرد. نقشی که مردانگی و مهربانی را توامان دارد. دلبستگی، شجاعت و جسارت را به نمایش می‌گذارد و شیرین و دوست داشتنی است. سیاوش طهمورث، می‌تواند تجسمی از خیر و شر باشد، با تکیه بر نگاههایی عمیق و صدایی پخته و خاص. اما سینمای ایران معمولا او را در قالب ضد قهرمان یا شخصیت منفی بیشتر دوست دارد، شخصیتی که برای رسیدن به آمالش، همه چیز را قربانی می‌کند، حتی اگر در «زخم کاری» قربانی یک شیطان تازه نفس شده باشد.