اختتامیه‌ای متفاوت، زیر سایه غیبت‌ها، حضورها، حاشیه‌ها و لحظات انسانی

فرهنگ و هنر -

اختتامیه‌ای متفاوت، زیر سایه غیبت‌ها، حضورها، حاشیه‌ها و لحظات انسانی

منتشر شده در تاریخ پنجشنبه 23 بهمن 1404 ساعت 18:24

کد خبر : 35063

در اختتامیه چهل‌ و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور پیدا کردم. این جشنواره، بیش از جوایز و سیمرغ‌ها، درگیر حضورها، غیبت‌ها، حاشیه‌ها و لحظاتی بود که تصویر سینما و جامعه امروز را در یک قاب نشان می‌داد.

مراسم با صحبت‌های منوچهر شاهسواری، دبیر جشنواره، آغاز شد: از تمام ناملایماتی که در حق وطن خود کرده‌ایم و همچنان انجام می‌دهیم، خدا ما را ببخشد. ایران ایران است، ایران باقی خواهد ماند و هیچ کس و هیچ چیز نمی‌تواند ذره‌ای از عشق ما به این سرزمین کم کند. این سرزمین با نام حق آغاز شده است و بر ما مباد که تجلی‌گر ناامیدی در دل‌های مردم باشیم.

او گفت: گاهی دلمان برای کسانی که جانشان را برای این کشور باختند، می‌گیرد. حوزه فرهنگ، تمدن و تاریخ این سرزمین به ما یادآوری می‌کند که اجازه ندهیم ناامیدی به جان آدمی رخنه کند؛ زیرا آنجا لانه اهریمن است.»

او افزود: «انگاری همه زاویه‌های دید به سوی هنرمندان این سرزمین است. بر ما خرده مگیرید که فیلم می‌سازیم، یادآور غم‌ها و شادی‌های مردم این سرزمین هستیم و جهانی دیگر را طلب می‌کنیم، زیرا هنرمند افق و آرزو دارد. بر ما خرده مگیرید که در هر شرایطی کنار شما هستیم.»

در اوایل برنامه، شهیدی‌فر، مجری مراسم، خبر داد که روح‌انگیز شمس، رئیس انجمن منشیان صحنه، دقایقی پیش درگذشت.

یکی از نکات جالب مراسم، توضیح‌های مکرر مجری درباره غیبت هنرمندان، به‌خصوص برندگان جوایز بود.

مثلا گفته شد کارن همایون فر به دلیل کنسرت در شیراز حضور ندارد یا شهرام حقیقت‌دوست به علت بازی در فیلمی به مراسم نیامده است.

وقتی غیبت‌ها خودشان سوژه می‌شوند، یعنی واقعیت مراسم فراتر از صحنه است. در حالی که بسیاری از برندگان اصلی حضور نداشتند، سالن، با تمام شکوهش، کم‌انرژی‌تر از معمول بود.

فایل تصویری پیام مارال فرجاد، بازیگر برنده نقش مکمل زن، در حال شیمی‌درمانی، سالن را تحت تأثیر قرار داد و لحظه‌ای همه از فضای رقابت فاصله گرفتند.

تقدیر از بازیگران کودک و حرکات جذاب بنیتا افشاری، بازیگر کوچک «قایقرانی در تهران»، حال و هوای سالن را نرم و دلنشین کرد.

حضور و سخنان مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، شگفت‌آور و متفاوت بود. او در سخنانی کوتاه با اشاره به شرایط فعلی گفت:
«خیلی از شب‌ها خوابم نمی‌برد از این که به این وضع افتادیم، اما چاره‌ای جز ماندن و ساختن مملکت نداریم. قهر کردن و اجازه دادن به دشمن برای حمله به خاک ما، کمال نامردی است. از شما هنرمندان عزیز که علیرغم فشارها و طعنه‌ها ایستادید، قلباً تشکر می‌کنم. زخمی که در جامعه ایجاد شده، زخم تلخی است. کار طبیب این است که آن را ترمیم کند. هنرمند باید تلاش کند تا این زخم بهبود یابد و انسجام کشور حفظ شود.»

ماجرای برنده شدن فیلم «نیمه‌شب» در بخش بهترین فیلم از نگاه ملی (جایزه شهید سلیمانی) نیز جذاب بود. ابتدا والی‌نژاد، تهیه‌کننده، صدا زده شد تا جایزه را دریافت کند، اما او اعلام کرد جایزه را به محمد حسین مهدویان، کارگردان فیلم تقدیم می‌کند.

مهدویان حاضر نشد روی صحنه برود، اما پس از توضیح دبیر جشنواره، روی جایگاه آمد و جایزه خود را دریافت کرد و بی‌کلام پایین رفت.

محمدرضا شریفی‌نیا به نمایندگی از آزیتا حاجیان، برنده نقش اول زن، روی صحنه آمد. او با طنز خطاب به شاهسواری گفت: «چطور در زمان شاه اجازه دادند، فامیلی شاهسواری، شاه سواری باشد!؟!» و افزود که پارتنرهایش در فیلم‌ها، مارال بنی‌آدم و همسر سابقش آزیتا حاجیان، به خاطر بازی خوب او در مقابلشان جایزه‌ها را برده‌اند.

شریفی‌نیا گفت که در جایزه‌ای که به نیابت از خانم حاجیان تحویل گرفته، مانند بازیشان در فیلم «کافه سلطان»، شریک است و همان‌طور که در فیلم، حاجیان خریدار کافه را قانع کرده، در این مراسم هم داوران را برای برنده شدن قانع کرده است.

مهدی یزدانی‌خرم، برنده بهترین فیلمنامه برای «نیمه‌شب»، گفت: «در خانواده‌ای نظامی بزرگ شدم و مادرم به من گفت تو را زیر بمباران بزرگ کردم. با یاد و خاطره جواد فکوری و عباس بابایی و عقاب‌های ایران بزرگ شدم. اگر از اتفاقات اخیر چیزی نگویی، ارزشی ندارد. این جایزه را به جوان‌هایی تقدیم می‌کنم که نیستند تا ببینند. همسرم، مریم، ۹۰۰ کیلومتر دورتر در گور خفته و حتماً مرا می‌بیند.»

بابک خواجه‌پاشا، برنده بهترین کارگردانی فیلم «سرزمین فرشته‌ها»، شور مراسم را بالا برد و گفت: «همه پشت پرچم و ایرانیم و از حرف هیچ‌کس نمی‌ترسیم. این با هم بودن را از ما نگیرند.»

سولاف فواخرجی، بازیگر سوری فیلم «سرزمین فرشته‌ها»، گفت: «موضع من ایستادگی در کنار غزه است. سینما به من آموخت شجاع‌ترین نگاه، پرداختن به حقیقت است و این جایزه را به مردم، زنان و کودکان غزه تقدیم می‌کنم. به سینمای ایران درود می‌فرستم که عدالت و حرفه‌ای‌گری را از هم جدا نکرد.»

در موقع خروج، یک پسر بچه حدودا شش ساله هنگام خروج، بسته پذیرایی با نوشابه پپسی را در دست پدرش دید و گفت: «این را برگردان، پپسی مال اسرائیل است.» پدر با لبخند و طعنه پاسخ داد: «باید به آقای وزیر بگویی!» این لحظه توجهم را جلب کرد.

اختتامیه چهل‌وچهارم، با تمام شرایط خاص، لحظات انسانی و سخنان متفاوت، آینه‌ای بود از نسبت هنرمند با جامعه، حضور و غیبت، قضاوت و فهم، احترام به تفاوت‌ها و دل‌های انسانی که فراتر از صحنه و سیمرغ‌ها می‌رود. مهم‌ترین جایزه‌ای که می‌شد اهدا کرد، همین درک تفاوت‌ها و احترام به انتخاب‌ها بود.

* مشاور رئیس و راهبر روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور