رئیس امور پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه می‌گوید: سامانه پنجره واحد زمین در ۱۰ ماه اول سال ۱۴۰۳ باعث کاهش ۳۴ درصدی جرائم درحوزه تجاوز و تخریب پارک‌ها و اراضی ملی شده است.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، حسین پورمند، رئیس امور پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه درباره سامانه پنجره واحد زمین، اعلام کرد: این سامانه از دو لحاظ با حوزه پیشگیری از جرم در ارتباط است. حوزه اول به صدور مجوزها بر بستر زمین مربوط می‌شود و بعدی پایش اراضی و منابع طبیعی است که مجموع این موارد بر کاهش جرایم و پرونده‌های قضایی تاثیر مستقیمی دارد.

حسین پورمند، رئیس امور پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه

طبق گفته او صدور مجوز بر بستر سامانه باعث می‌شود فضا برای بسیاری سواستفاده‌ها، رانت‌خواری‌ها و امضاهای طلایی از بین برود و در آینده از این طریق امکان رسیدن به شفافیت و تسهیل گری صد درصدی فراهم شود.

او در این باره توضیح داد: پایش تمام اراضی، انفال، دریاها و غیره از دیگر کارکردهای این سامانه است که موجب شده هرگونه تحرک و اقدام در بحث زمین از سوی سامانه رصد شود. در این میان البته بهبود عملکرد سامانه وابسته به بارگذاری اطلاعات از سوی تمامی دستگاه‌های مربوطه است و با انتقال این داده‌ها سامانه زمین در اجرای وظایف صیانتی خود عملکرد بهتری خواهد داشت.
پورمند ادامه داد: بررسی‌های صورت گرفته در قوه قضاییه منجر به تعریف ۵۲ عنوان مجرمانه مرتبط با خدمات این سامانه شده که در هر یک از این عناوین در فضای سنتی تشکیل پرونده‌های متعددی را شاهد بودیم که حال با فعالیت پنجره واحد زمین، شاهد کاهش اقدامات مجرمانه در اغلب این حوزه‌ها هستیم. به گونه‌ای که از آغاز فعالیت این سامانه تا کنون، آمار تخلفات کاهش قابل توجهی داشته است.

در زمینه پرونده‌های تغییر اراضی کاربری و باغ‌ها در ۱۰ ماه اول سال گذشته در قیاس با مدت مشابه سال قبل ۱۲.۲ درصد کاهش داشته‌ایم که این رقم در بخش تجاوز و تخریب پارک‌ها و اراضی ملی به ۳۴ درصد کاهش رسیده است.
رئیس امور پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه ادامه داد: قطع درختان یا فراهم کردن شرایط آن از دیگر جرایم عمومی است که طی ۱۰ ماهه اول سال گذشته به واسطه فعالیت سامانه زمین با کاهش۱۰.۷  درصدی تخلفات در این زمینه مواجه بوده‌ایم. همچنین جرایم مرتبط با فعالیت کارخانه‌های آلاینده نیز در این مدت ۳۵ درصد کمتر شده و تجاوز به اراضی و املاک دولتی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۲ درصد کاهش را نشان می‌دهد. چرای دام در مناطق قُرق شده نیز ۲۲ درصد کمتر شده است.
پورمند همچنین تاکید کرد: در حوزه محیط زیست و در ارتباط با جرایمی مانند تجاوز به حریم دریاچه‌ها، تالاب‌ها و دریاها نیز شاهد کاهش بالغ بر ۳۳ درصدی جرایم بوده‌ایم و در بحث آلودگی محیط زیست دو درصد و در آتش سوزی جنگل‌ها بر اثر بی مبالاتی نیز۳۲ درصد کاهش داشته‌ایم.

او در بخش دیگری از صحبت‌های خود با تاکید بر اهمیت استفاده از فناوری در کاهش جرایم، گفت: امروزه در بسیاری از کشورهای توسعه یافته نقش فناوری‌های نوین و شرکت‌های دانش‌بنیان در پیشگیری از جرایم به اثبات رسیده و بسیاری از سازمان‌های متولی پیشگیری از آسیب‌ها و جرایم به کمک این فناوری‌ها اشراف بهتری پیدا کرده و از طریق تقاطع‌گیری داده‌ها و نتایج آن به راهکارهای اثربخشی رسیده‌اند.
او افزود:  به دلیل تعدد دستگاه‌های متولی و پراکندگی پهنه‌های جغرافیایی، ساماندهی این امر بصورت نظام‌مند با چالش‌هایی مواجه است که در جلسات مختلف با سازمان فناوری اطلاعات ایران و دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی مراتب مورد بررسی دقیق کارشناسی و مدیریتی قرار گرفته است و طراحی و بهره برداری از سامانه پنجره واحد زمین، بعنوان راهکار کارا و اثربخش برون رفت از این مشکلات محسوب می شود.
پورمند تصریح کرد: به نظر می‌رسد، با ورود قوه قضاییه و کمک به سازمان‌های متولی، این سامانه می‌تواند به رشد و توسعه قابل توجهی دسترسی پیدا کند. در همین راستا، تمام دادگستری‌های استان‌ها، با مسئولیت معاون رئیس کل دادگستری‌ در امور اجتماعی و پیشگیری موظف شدند به پیگیری امور مربوط به سامانه زمین بپردازند. بر این اساس در کمتر از دو سال این سامانه در کشور اجرایی شد و اکنون پوشش آن در ۳۱ استان فراگیر شده است.
او افزود: با توجه به نتایج آمار و اطلاعات مربوط به شاخص های کلیدی عملکرد برای ما سامانه زمین اهمیتی مضاعف پیدا کرده است و نکته مهم آنکه به گواه آمارهای موجود کاهش تخلفات مربوط به صورت مقطعی نبوده و طی دو سال گذشته استمرار داشته است.
کارکرد مثبت این سامانه در استان‌های مختلف مشهود است و بطور مثال در استان خراسان جنوبی تغییر کاربری اراضی با کاهش ۶۳ درصدی تخلفات مواجه شده و استان کرمانشاه ۶۲ درصد، سیستان و بلوچستان ۵۵ درصد، بوشهر ۵۴ درصد، فارس ۴۸ درصد در بحث تخلفات مربوط به تغییر کاربری اراضی آمارهای نزولی داشته‌اند که این موضوع در قالب گزارشی ویژه برای ریاست قوه قضاییه ارسال شده است. ضمن اینکه انتظار آن است که سایر استان‌هایی که عملکرد مطلوبی در این بخش نداشته‌اند بتوانند در کوتاه مدت این نقیصه را جبران کنند.

مشکل تامین اعتبار

پورمند در عین حال به مشکل تامین اعتبار اشاره و تصریح کرد: اجرای هر طرح بدون اختصاص بودجه ممکن است کار را با چالش‌هایی مواجه کند که بر این اساس لازم است ردیف بودجه‌ای نیز بابت این حوزه و تکمیل نقایص اطلاعاتی و فناوری موردنیاز تخصیص یابد.
وی همچنین اتصال سامانه‌هایی مانند سامانه‌های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به سامانه زمین را از دیگر موضوعات مهمی دانست که در جلسات اخیر ریاست قوه قضاییه مورد تاکید مجدد قرار گرفته است.
پورمند در خاتمه، اثرگذاری فناوری‌های پیشرفته در کاهش جرایم و تخلفات را مورد هدف قرار دارد و گفت: چالش حاشیه‌نشینی و توسعه آن در اطراف کلانشهرها از دیگر مواردی است که در بسیاری کشورها از طریق سامانه‌های مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته مورد بررسی قرار می‌گیرد و ما نیز با استفاده از سامانه زمین، می‌توانیم این نقاط را پایش و رصد کنیم. در هرصورت با بهره گیری از ابزارهای فناورانه نوین می‌توان گامی موثر در راستای کاهش جرایم و تخلفات برداشت که این رویکرد نیازمند سرمایه‌گذاری و برنامه ریزی دقیق و مداوم بوده و همکاری‌های بین بخشی برای ارائه خدمات بهتر را می‌طلبد.